ESKİŞEHİR KIRIM TÜRKLERİ KÜLTÜR YARDIMLAŞMA VE SPOR KULÜBÜ DERNEĞİ TARİHÇESİ

Kırım Derneği 1972 yılında Kırım sevdalısı bir avuç insan tarafından kuruldu, başkanlığına Sadık Uzkesici getirildi. Kuruluş gayesi halkın birlikteliğini sağlamak, kültür ve gelenekleri muhafaza etmek, vatan Kırımı devamlı hatırda tutarak gelecek nesillere bunları canlı olarak aktarmaktı. Kırım müzikleri ve halk oyunları folklorun vazgeçilmezleri olarak gençlerimizin tutkusu oldu. Daha sonraki yıllarda Sami Aytaç, Aptullah Dericioğlu, Aydın Begiter, Lütfü Yiğit, Rıdvan Karluk, Yalkın Bektöre, Naci Ekem, Cahit Koca, Yetkin Tetik, Mesut Ör ve son olarak Adnan Evren Olcay başkanlıklarında yönetimler görev yapmışlardır. Yöneticiler özel hayatlarında siyasi düşüncelere sahip olsalar da genelde derneği siyasete alet etmemişlerdir. Bunun sonucunda 12 Eylül askeri darbesi uygulamalarında kapatılmayan tek dernek olmuştur.

Derneğimiz 1996 yılında kendi imkânlarıyla binasını satın alarak ekonomik özgürlüğe adımını atmıştır.

26 Şubat 2014 tarihinde Ruslar Kırım’ı yeniden işgal edince Türkiye diasporası ayaklandı. Bir şeyler yapmak ihtiyacını hisseden Eskişehir Kırım Derneği Türkiye de faal olan 43 derneğin tamamını Eskişehir de toplantıya çağırdı. Ortak Akıl Çalıştayı olarak adlandırılan toplantıda durum gözden geçirilerek yapılması gerekenlerin temeli atıldı. Bir dizi toplantı sonunda devletimizin onay ve desteği ile 2.Dünya Kırım Tatar Kongresinin Ankara’da toplanmasına karar verildi. Bu toplantıda Kongrenin tüzüğü kararlaştırıldı ve yönetim kurulu seçildi. Bu yönetimde derneğimiz bir üye ile temsil edilmektedir. Dünya Kırım Tatar Kongresi milletimizin en üst karar organıdır. Ayrıca Kırım Tatar Milli Meclisi de faaliyetini sürdürmektedir. Derneğimiz bu meclisi tanımakta ve onunla birlikte uyumlu bir çalışma içinde bulunmaktadır.

Derneğimiz kuruluşundan bu tarafa halkımızı bir araya getiren çibörek veya Kırım gecelerini ihmal etmeyip, Tepreş şenliklerini 32 yıldır aralıksız yapmaktadır. Tepreş ile bir de Tepreş Ağalığı ihdas edilmiştir. Ağa Tepreş günü meydan şenliklerinin manevi lideri, sorumlusu olup bir sonraki Tepreşin finansman ve organizasyonunu üstlenmektedir.

Kırım derneğinin spor faaliyetlerinde gençlerimiz voleybol ve yüzme branşlarında başarılı sonuçlar almışlardır. Ayrıca Tatar kuşak güreşi bilhassa tepreş şenliklerinde iddialı müsabakalarla varlığını sürdürmektedir. Eski adetlerin yaşatıldığı güzel bir spor dalıdır.

Kırım halk oyunları uzun yıllardır öğretilmekte ve oynanmaktadır. Çok sayıda kız ve erkek gencimiz oyunlarımızı zevkle icra etmektedirler.

Romanya gibi çok sayıda Kırım Tatarının yaşadığı bir kardeş ülkede yapılan festivallere oyun ekiplerimiz katılmış, oyunlarını sergilemişlerdir.

Kadınlar kolundaki hanımlarımız dernek salonunda dikiş, nakış ve örgü gibi elişi kursları düzenlemişlerdir.

Türkiye’deki ilk ve tek Kırım anıtı Eskişehir de Tepebaşı belediyesi tarafından inşa edilmiştir. Mimari projelerin yarıştığı çalışma sonunda şimdiki mevcut anıt yapılmıştır. İlk monte edildiği yerden halkımızın daha çoğunlukla yaşadığı başka bir yere nakledilmiştir.

İsmail Gaspıralı’nın bir büstü Kırım Sokağı isimli hareketli bir yerde belli bir kaide üzerine oturtulmuştur.

Kırım derneğimiz 1998 yılından beri “Kırım Postası” isimli bir dergi çıkarmaktadır. Kırımdan ve kendimizden haberler, bilimsel yayınlar, fotoğraflar, şiirler, atasözleri ve bulmacalar dergide yer almaktadır. Dergimiz Tepreş ve Kırım gecelerine gelen tarihlerde basılmaktadır.

Derneğimize bağlı bir lokalimiz vardır. Üyelerimizin dinlendiği, çay kahve içip sohbet ettiği bir mekândır.

Tarihi ve önemli mekânlara kültür turizm turları düzenlenmektedir.